|
|
 |
2010/03/18
Europako Hiritarren Ekimen baten inguruko Kontsulta Publikoa
Euzko Gaztedi-EGI
Euzko Gaztedi – EGIk, Euzkadiko gazte erakunde politikoak,
positiboki baloratzen du Europako Komisioak europar hiritarraren
ekimenaren inguruko iritzia ezagutzeko bideratuta hartutako ekimena.
http://ec.europa.eu/dgs/secretariat_general/citizens_initiative/contrib_cit_en.htm#noregorg
Euzko Gaztedi – EGI-k, Euzkadiko gazte erakunde politikoak,
positiboki baloratzen du Europako Komisioak europar hiritarraren
ekimenaren inguruko iritzia ezagutzeko bideratuta hartutako ekimena. Jakin
badakigu instrumentu hau Lisboako Itunak eskaintzen digula bai hiritar
norbanakoari, baita elkarte ezberdinei ere.
Ukaezina da Europako Batasunak, eta berau osatzen duten instituzioek,
bere osotasunean duten oztoporik handienetarikoak direla urruntasuna eta
europar hiritarren ezjakintasuna. Are gehiago gazteen kasuan, zeintzuen
bizitza politikoko parte-hartzea eskasa kontsidera daitekeen, baita Estatu
kideetan ere; Europako Batasuna oinarritua dagoen balioen defentsan gazte
askok, elkarteetan edo indibidualki, egiten duten lana gutxietsi gabe.
Halaber, herritarren partehartzea gure gizarteetan hartzen ari den
garrantzia nabaria da; nahiz eta, bere ezarrera ez den behar lukeen bezain
azkar eta eraginkorra. Herritzarren partehartzea, definizio farfailtsuetatik at,
auzo, herri edo estatu batetako herritarrek beraien konfiantza eskuordetu
zieten pertsonek aurrera eramango dituzten ekimen eta erabakietan
partehartzeko instrumentua baino ez da.
Horregatik, Lisboako Itunean sartutako ekimen europarra
beharrezkoa eta nahitaezkoa zen: alde batetik, europar instituzioak europarrei
inguratzeko; eta bestetik, pertsonen behar eta burukominak ezagutzeko, ez
baitute hauek beti euren estatu kideetako ordezkarienekin bat egin behar.
Hau guztia dela eta, “Europar Ekimenaren inguruko Liburu Berdea”n
egiten diren galderei erantzuna ematera pasako gara, ordezkatzen dugun
euskal gazteriak duen bere ongizate maila gehitzeko eta dugun izaera
demokratiko eta partehartzailean sakontzeko desioz, noski.
Lehenik, Europako Hiritarren Ekimena (hemendik aurrera E.H.E.)
arautzeko beharra onartu behar dugu Araudi zehatz batekin, nahiz eta
zehaztasun horrek europarren partehartzean mugatze bat iruditu. Hala ere,
nabaria da, Estatu kideetan eman liteken edozein legedi-ekimenek bezala,
E.H.E.k jantzi legal bat behar du bere erabilera berdina, efikaza eta
transparentea bermatzeko.
1. Hiritarren etorri behar duten Estatu-kideen gutxiengo kopurua
EUROPAKO HIRITARREN EKIMEN (E.H.E.) BATEN INGURUKO
KONTSULTA PUBLIKOA
- Estatu-kide guztien herena “Estatu-kideen zenbateko esanguratsua”
izan litekeela uste al duzu?
- Ezezko kasuan, zein muga uste duzu litzatekeela egokia eta zergatik?
Liburu Berdeak ondo dioen bezala, Itunak hiritar ekimen baten izenpetzaileak
“Estatu-kideen zenbateko esanguratsu” batetik etorri behar direla dio, eta Araudiak
argituko duela “aurkezten duten herritarrak etorri beharko duten Estatu-kide gutxiengo
kopurua”.
Europako Batasunaren oinarrizko berezkotasunetako bat bere dibertsitatea da,
bai maila geografiko, sozial, kultural, ekonomiko eta erlijiosoan. Dibertsitate hau
kontutan izanda, Estatu kide guztietan osotasunean europar hiritarren behar eta
burukominak ez bat etortzea logikoa da. Baina horrek ez du esan nahi behar horiek
kontrakoak behar dutenik izan edo ezin izango genukeela “Batasunaren interes” batez
hitz egin.
Hau guztiagatik, Euzko Gaztedi-EGI-k mugarik egokiena Europako
Legebiltzarrak proposaturikoa dela uste du: Estatu kideen laurdena.
2. Estatu kide bakoitzeko izenpetzaileen gutxiengo kopurua
- Estatu-kide bakoitzeko biztanle guztien %0,2a muga egokia izango
litzatekeela uste al duzu?
- Ezezko kasuan, ba al duzu beste proposamenik honen inguruan
herritar ekimena Batasunaren intereserako benetan ordezkagarria izan
dedilaren helburua beteko dela bermatzeko?
Komisioak Estatu kide bakoitzaren biztanle guztien %0,2aren muga
proposatzen du, analogiaz ezarria Batasuneko hiritarren proportzioarekin hiritar ekimen
bat aurkezteko.
Euzko Gaztedi-EGI-k esandako muga “Batasunaren interesa” ordezkaritza
bermatzeko egokia dela kontsideratzen du. Esaten diren gainerako mugak, %0,2tik
gorakoak denak ere, oztopoak baino ez dira herritarren partehartzea aurrera
eramateko,
3. Hiritar ekimen bat babesteko onespenak: gutxiengo adina
- Europar hiritar ekimen bat babesteko gutxiengo adina Estatu kide
bakoitzean Europako Legebiltzarrerako hauteskundeetan bozkatzeko
gutxiengo adinarekin erlazionaturik egon beharko lukeela uste al
duzu?
- Ezezko kasuan, zein beste aukera uste duzu litzatekeela egokia eta
zergatik?
Austrian izan ezin, non 16 urtetan dagoen, gainerako Estatu kide guztietan
bozkatzeko gutxiengo adina 18 urtekoa da. Euzko gaztedi-EGI-ren ustetan, E.H.E. bat
babesteko gutxiengo adina Estatu kide bakoitzeko hauteskunde araudiak dioenak
behar luke izan.
Gutxiengo adina 16 urtetan jartzeak oposizio haundia izan lezake gutxiengo
adina 18 urtetan dagoen Estatu kideetan; hau da, guztietan Austria salbu.
Bestalde, gutxiengo adina 18 urtetara mugatzeak 16 eta 18 urtetako austriar
gazteek beraien Estatuan lortu duten eskubide bat kentzea litzateke. Estatuko araudiak
erabakiak hartzeko eta bizitza politikoan partehartzeko gai onartzen baldin baditu,
Europako Batasuna ezin ditu milaka gazte horien eskubideak mugatu.
4. Hiritar ekimenaren forma eta idazkera
- Komisioa jardutera gonbidatzen duten proposamenaren gaia eta
helburuak ekiminean modu argian aurkezteko exijitzea nahikoa eta
egokia dela uste al duzu?
- Ze beste baldintza ezarri beharko lirateke, kasuan, hiritar ekimenaren
forma eta idazkeran?
E.H.E.ak europar hiritar orok erabil lezakeen instrumentua izan behar du, eta
ondorioz, izaera juridikoak dituen teknizismo konplexuetatik urrundua dagoen
prozedura.
Horregatik. Euzko Gaztedi-EGI-k uste du nahikoa eta egokia dela E.H.E.ak
modu argian aurkeztea gaia, eta baita helburuak ere zeintzuren baitan Komisioa
jardutera gonbidatzen duten.
5. Sinaduren bilketa, egiaztapen eta kautotzeko betekizun ezarkorrak
- EB mailan, Estatuko kideetako autoritateek sinadurak bildu, egiaztatu
eta kautotzeko erabiltzeko prozedimendu-betekizun amankomunak
izan beharko litezketela uste al duzu?
Nahitaezkoa da prozedimendu-betekizun amankomunak izatea Estatu
kideentzat sinaduren bilketa, egiaztapen eta kautotzerako. Gainerakoan E.H.E.a ez
litzateke fidagarria izango.
- Zein mailataraino erabili ahal izan beharko lituzkete Estatu kideek
estatu mailan disposizio espezifikoak?
Europar politika guztiekin gertatzen den bezala, egia da Estatu kideentzat
disposizio amankomunak egon beharko dutela, baina nazio mailan beste espezifiko
batzuk egon daitezela baimenduaz. Horrek ez du esan nahi Estatu kideek europar
erakundy edo hiritarren sarrera edo partehartzea mugatu dezaketenik.
Beraz, Estatu kideek euren nazio mailan disposizio espezifikoak erabili ahal
izan beharko lukete, hauek europarren mugatzailean izan gabe.
- Prozedura espezifikoak behar al dira EBko hiritarrek bizi diren
herrialdeaz at E.H.E. bat babes dezaten bermatzeko?
Bai pentsatzen dugula beharrezkoak direla prozedura espezifikoak Europako
Batasuneko hiritarrek E.H.E. bat babes dezaten bermatzeko, nahiz eta beste Estatu
kide batetan bizitzen egon.
Gure ustez, hiritar batek ekimen bat emandako babes adierazpena bere
bizilekua dagoen Estatu kidean egiaztatu behar litzateke.
- Hiritarrek hiritar ekimen baten alde Internet bidez egiteko aukera izan
beharko al lukete? Baiezko kasuan, zein seguritate eta kautotze
ezaugarri aurreikusi beharko lirateke?
E.H.E. bat teknologia berrien erabilera erabiliaz babesteko aukerak dudarik
gabe antolatzaileen babestuko duten hiritarren bilaketa lagunduko luke. Horrek,
europarren partehartzea indartuko lukeen neurri eraginkorra egingo lukeelarik.
Horretarako, beharrezkoa litzateke momentuoro datuen babeserako europar
araudia betetzea; eta baita informatika segurtasunekoa ere.
6. Sinadurak biltzeko epea
- Sinadurak biltzeko epe bat ipini beharko al litzateke?
- Baiezko kasuan, urtebetekoa epe egokia al deritzozu?
Noski baietz, epe bat ezarri behar da sinadurak biltzeko, E.H.E.ari segurtasun
juridiko haundiagoa emateko.
Urtebeteko epea egokia izan liteke, edonola ere, 6 hilabeteko epea ere
nahikoa izan litekeela uste dugu, E.H.E.en prozedurak gehiegi ez luzatzeko
helburuarekin.
7. Proposaturiko ekimenen erregistroa
- Beharrezkoa al deritzozu proposaturiko ekimenen nahitaezko
erregistro sistema bat?
- Baiezko kasuan, Europako Komisioak emandako web espezifiko baten
bitartez egin litekeela hau uste al duzu?
Euzko Gaztedi-EGIk E.H.E.en nahitaezko erregistro sistema beharrezko
adela uste du, eta baita Europako Komisioak kontrol efikaza izatea tramitatzen ari den
ekimen guztiekin ere.
Erregistro sistema honek berak aurkezturiko ekimenen arteko alderaketa
analisiak, dagozkien arloak aztertzeko, etab. balioko luke.
Azken gai honen inguruan,E.H.E.a, Europako Komisioak emandako web gune
espezifiko batean zuzenean erregistratzea aukera egoki bat baino, behar bat dela
deritzogu. Neurri honek tramitazioa sinplifikatuko eta Europako Komisioarako sarrera
erraztuko luke.
8. Antolatzaileen betekizun ezarkorrak: gardentasuna eta finantziazioa
- Zein betekizun ezarkor bete behar lituzkete ekimen baten
antolatzaileek gardentasuna eta errespontsabilitate demokratikoa
bermatzeko?
- Antolatzaileei ekimenerako jaso duten babes eta finantziazioaren
inguruko informazioa emateko exijitu behar litzaiekeenarekin ados al
zaude?
E.H.E.an gardentasuna bermatzeko betekizunen inguruan egokia deritzogu
ekimenaren antolatzaileek hainbat datu ematear, adibidez babesten duten
erakundeen izenak.
Modu berean, E.H.E.aren bultzatzaileei, jasotako finantziazioren informazioa
emateko garaian, deskargu ekonomiko txiki baten ekarpena egitea exijigarria
litzateke. Guztiz logikoa izanik partida konkretu bat gordetzea, erakunde bultzatzaileen
independentzia gordetzearren.
9. Hiritar ekimenen azterketa Komisioaren aldetik
- Hiritar ekimenak Komisioak aztertzeko epe bat aurreikusi behar al
litzateke?
Egia da batzuetan aurkeztutako E.H.E.ek gai korapilatsuak izan daitezkeela,
zeintzuen azterketak denbora luzea beharko duen, edonola ere, Komisioak
aurkeztutako ekimena aztertzeko gehienezko epe bat aurreikusi behar litzatekeela
ulertzen dugu.
Liburu Berdean argudiatzen den bezala, administrazio praktika egokietarako,
eta Komisioaren erantzunaren zalantza gehiegi luzatzea ekiditeko beharrezkoa da epe
bat ezartzea.
Euzko Gaztedi-EGIk Liburu Berdeak dioen 6 hilabeteko epea egokia dela
deritzo, bi helburu nagusiak bateratzen baititu: ekimenaren ebazpen azkar bat eta
Komisioak ebazpen egoki bat hartzeko nahikoa denbora.
Egian Estatuko administrazio praktika dela eta, ekimenaren tramitaziorako
Komisioak egindako proposamenarekin bat gatoz. Hau da, behin E.H.E.a aurkeztua
izan denetik, Komisioak 6 hilabete izatea bere onargarritasuna / ez-onargarritasuna
aztertzea aurkezturiko gaiaren funtsa bezala.
10. Gai berdinarekiko ekimenak
- Gai beraren inguruan elkarren segidako hiritar ekimenak aurkeztea
ekiditeko arauak jartzea komenigarria al da?
- Baiezko kasuan, hainbat disuasio-elementu edo epe sartzea hau
lortzeko modurik onena dela pentsatzen al duzu?
Bai dela beharrezkoa E.H.E. berdin bat birritan aurkeztea ekiditeko arau batzuk
sartzea. Ostera, ez dugu uste gai berdin bati buruzko E.H.E.ak aurkeztea ekiditu behar
denik, hauek ñanardura ezberdinak izan baititzazkete; Komisioak, adibidez
antzekotasun horiek kontutan hartuz aurkezturiko ekimenak pilatzeko erabakia
hartzeko aukera ukatu gabe.
Bai izango litzatekeela egokia E.H.E. bat berriro aurkezteko epe bat ezartzea,
beti ere ukatua edo onargabea izandakoaren berdin-berdina baldin bada.
Euzko Gaztedi-EGItik europar hiritar guztioi gure berezko hizkuntzan,
euskaran, adierazteko dagokigun eskubidea errebindikatu nahi dugu.
Euskara Europako hizkuntzarik zaharrena izanik, eta europar guztioi aberasten
digun balio kultural eta sozial bat izanik, Europako instituzioek esfortzu
haundiago bat egin beharko luketeela uste dugu gure hizkuntzan beraietarako
gure sarrera bermatzeko.
Horregatik, berriro ere, Euzko Gaztedi-EGIk euskara europar
instituzio ezberdinetan lanerako hizkuntza gisan, eta baita Europako
Batasuneko hizkuntza ofizial gisan ere, kontsideratua izatea eskatu nahi
du.
Komisioak Kontsulta hau bezalako tresnak erabiltzen jarraitzea
espero dugu, ez soilik gure hiritar partehartzeari buruzko iritzia jorratu eta
aztertzeko, europar bizitza politikoko beste arlo batzuei buruz ere baizik.
|
|
|
|
|
|
|
